Bu yerlerde telaş yok: Sakinliği felsefe edinen şehirler

Sakinlik, hayattan zevk alabilmek, telaşı bir kenara bırakmak… Sevdiklerinize zaman ayırmak ve her anı değerlendirmek. Cittaslow bu hedeflerle yola çıkan bir felsefe. Uluslararası Belediyeler Birliği tarafından verilen “Cittaslow” ünvanına Türkiye’de 15 yer sahip. Kent kimliğini korumaya önem veren bu yerlerde doğayı da tarihi de hissediyorsunuz. 

Kent ruhunu korumak, tarihini öne çıkarmak, istihdam olanaklarını çeşitlendirmek, mutfağını, yerel üretimi desteklemek… Bunlar Cittaclow kentlerinin özellikleri. 

1999 yılında İtalya’da kurulan Uluslararası Belediyeler Birliği kelime kökeni İtalyanca şehir anlamına gelen “Citta” ve İngilizce yavaş anlamına gelen “Slow”dan oluşan Cittaslow kavramını ortaya attı. Nüfusu 50 binin altında olan şehirlerle başlayan Cittaslow ünvanını almak bugün 72 farklı kriter bulunuyor. Çevre politikaları, altyapı politikaları, kentsel yaşam kalitesi politikaları, tarım, turizm, esnaf ve sanatkârlara dair politikalar, sosyal uyum ve ortaklıklar bunların başlıcaları. Günümüzde 30 farklı ülkede Cittaslow bulunuyor.

İtalya’dan sonra en çok Cittaslow Türkiye’de 

Türkiye İtalya’nın ardından en çok Cittaslow’a sahip ülke. Yavaş Şehir olabilmek için çevre politikaları, altyapı, kentin dokusunun kalitesi, yerel üretim ve ürünlerin desteklenmesi, konukseverlik gibi kriterler gerekiyor. Dünyada toplamda 241 bölge Cittaslow olarak belirlenirken, Türkiye’de tarihi güzelliklerini koruyan Cittaslow’lardan, yani “Yavaş Şehir”lerden 15 tane bulunuyor. Gelin bu şehirlerin bazılarına daha yakından bakalım.

Lezzetleriyle öne çıkıyor: Seferihisar

Cittaslow olabilmek için çevre, tarım ve altyapı politikalarından, geleneksel yemeklere kadar 70 ayrı kriteri yerine getirmek gerekiyor. Seferihisar da tüm kriterleri başarıyla yerine getirerek 2009 yılında Türkiye’nin ilk yavaş şehri seçildi. İzmir Seferihisar’a giderseniz, öncelikle tarımsal zenginlik sizi karşılayacak. İlçede zeytincilik, narenciye ve enginar yetiştiriciliği öne çıkıyor. Süs bitkilerine düşkünseniz Seferihisar, renkli ve huzur veren bitkileriyle sizi tatmin edecek. Sakin şehrimiz damak tadınıza da hitap ediyor. Ekmek dolması, samsades, armola peyniri, lok lok, oğlak dolması ve mandalina tatlısı Seferihisar’ın önemli lezzetlerinden.

Eski bir liman kenti: Perşembe

Ordu’nun Perşembe ilçesi de Cittaslow’lar arasında. 1945 yılında ilçe olan Perşembe, doğası ve tarihiyle sizi etkileyecek. Perşembe’de sayısız kumsalları, Hoynat Adası’nı, Yasonburnu Yarımadası’nı ziyaret edebilir, eski bir liman şehrini yakından gözlemleyerek tarihte kısa bir yolculuğa çıkabilirsiniz. Kordontepe’nin yeşillikleri arasındaki bu sakin şehirden tekne helvasını yemeden ayrılmamanızı tavsiye ederiz.

Dağların eteğinde: Yalvaç

Isparta’nın merkezine 105 kilometre uzaklıktaki Yalvaç ilçesi de sakin şehirlerimizden birisi. Sultan Dağları’nın güney eteklerine kurulan Yalvaç, huzurlu bir tatil yapmak isteyenlerin ajandasına not etmesi gereken yerlerden. Yalvaç’ta trekking yapabilir, doğa fotoğrafları çekebilir, antik kentte tarihin derinliklerine yolculuk yapabilirsiniz.

Bozulmamış bir tarih: Taraklı

Sakarya’nın Taraklı şehri ise kartpostaldan fırlamış gibi dizili evleriyle sizi karşılayacak. Osmanlı’nın ilk yerleşim yerlerinden olan Taraklı, Cittaslow’daki kriterleri en iyi karşılayan ilçelerimizden birisi. Dar bir vadiye kurulan ve üç asırlık evleriyle sizi bekleyen Taraklı, Göynük’ten gelen deresiyle de sizin içinizi huzurla dolduracak. Taraklı’daki doğal güzelliği, Uhut tatlısı ve köpük helvasıyla izlemeyi unutmayın.

Ekolojik ürünlere ulaşmak isteyenlere: Gökçeada

Sakin şehir denilince akla ilk gelen yerlerden birisi de Çanakkale’nin harikulade ilçesi Gökçeada. Piri Reis’in Kitab-ı Bahriyesi’nde adı İmroz olan ada, sakinliği Ege’de arayanlar için. Gökçeada’da sadece manevi sakinliğin değil, fiziken arınmanın da imkânları mevcut. Gökçeada’daki ekolojik ürünlerle hem ruhunuzu hem de bedeninizi rahatlatabilirsiniz. Tarihî kıyı köyleriyle öne çıkan ada, Cittaslow unvanına sahip dünyanın ilk ve tek adası.

Ormanlar arasında: Şavşat

Sıradağların eşlik ettiği dar ve derin vadileri ile cennetten bir köşe olan Şavşat, Gürcüce “kara orman” anlamına geliyor. Birçok buzul gölünün bulunduğu Artvin’in Şavşat ilçesinde çok sayıda endemik türü yakından görebilirsiniz. Şavşat’ta ayrıca Tibet Kilisesi, Köprülü köyündeki Köprülü Kilise, Zor Mustafa Bey Camisi, Şavşat Kalesi de şehirde ziyaret edilmesi gereken yerler listesinin ilk sıralarında yer alıyor.

Türkiye’nin en mutlu ilçesi: Gerze 

Sinop Gerze ise dantel gibi koylarıyla ünlü olmasının yanı sıra Türkiye’nin en mutlu ilinin, en mutlu ilçesi unvanına da sahip. Cittaslow unvanını 2017 yılında elde eden Gerze, benzersiz bir doğaya sahip. Sizi adeta ailesinin bir ferdi gibi sıcacık bir misafirperverlikle karşılayan bölge insanının yanında eşsiz mutfak kültürü ve tarihi mirası da Gerze’ye âşık olmanızı sağlayacak detaylardan. Hepsi bununla da sınırlı değil. Daha fazlasını görüp, yaşamak için Gerze sizi bekliyor.

Sakin şehirler artıyor

Türkiye’deki Cittaslow’ların sayısı önümüzdeki dönemde artacak. Son olarak geçtiğimiz mart ayında Belçika’nın Maaseik kentinde gerçekleşen Cittaslow Uluslararası Komite Toplantısı’nda Bolu’nun Mudurnu ilçesi de Cittaslow seçildi. Bitlis’in Ahlat ve Adilcevaz ilçelerinin de Cittaslow olması için başvuruda bulunuldu.