Balkonun Bahçen Olsun, Sen #EvdeKal

Şimdi hafızanızı zorlayıp geçmişe gidin. Bir tenekede yeşeren biberleri hatırlıyor musunuz? Güneşe yüzünü uzatan sardunyaları? Saksıdan kopup sofraya gelen soğanları? Bütün bunlar uzak bir geçmişe ait gibi görünse de, biraz toprak bir kap ve biraz ilham ihtiyacınız olan tek şey. Sizin için de küçük bir pencere bahçesi mümkün.

Evde oturduğumuz günler doğa özlemi ne kadar artıyor değil mi? Biraz yeşillik görmek isteğiniz çoğaldıysa güvenliğimiz için evde kaldığımız bugünlerde, bu hasreti bir nebzede olsa dindirecek önerilerimize kulak verin.

Ev bahçeciliği aslında büyük şehirlerde çoktan popüler oldu. Betonlar arasında biraz yeşillik görmek, en azından salatasına koyacağı malzemeleri kendi elleriyle yetiştirmek isteyen insanlardan, 5 metrekarede neredeyse organik tarıma geçenlere kadar pek çok örnek var.

“Siz de evinizde kolayca ekip, sonuç alabilirsiniz” demek hiç de iddialı değil, inanın. Çok basit yöntemler ve adımlarla yola çıkıp sonunda pencere önünden domates toplamaya varabilirsiniz. 

Ufak Adımlarla İlerleyin

Öncelikle “Bahçe kuracağım” diye paniğe kapılıp 10 litre toprak almanıza gerek yok. İhtiyacınız olan malzemeler yumurtalarınızdan arta kalan mukavva kutular, fidelerinizi ekmek için saksı, toprak. 

Peki bu saydıklarınız arasında fide nerede demeyin, o pazar poşetinizden, baharatlığınıza kadar olan her yerde.

Mesela salatanıza sıktığınız sulu limon var ya, onun içindeki atılmaya hazır çekirdeklerde. Evet, o çekirdekleri alıp önce biraz nemli pamukta bekletip, sonra ekerseniz, bir ay içinde küçük yeşil yaprakları görmeniz işten bile değil. 

Ya da filizlenme başlayan kuru soğanı atmak yerine toprağa saplarsanız, taze soğanlarınız çok geçmeden boy verecek. Yeşillenmiş sarımsağı unutmak olur mu, o da. Teker teker yumurta kutularına ektiğiniz sarımsaklar, hızla büyüyecek.

Baharat rafında bekleyen acı biberin devamı yok diye üzülmeyin. İçindeki tohumlar sayesinde ona yeniden kavuşabilirsiniz. 

Burada önemli olan şey tohum olarak kullanacağız çekirdekleri önce çok derin olmayan bir toprağa ekmek. Yumurta kapları bu noktada işinize yarayacak. Yumurta kabını attınız mı? Yumurtanın içinde de filizlendirebilirsiniz. Yumurtanız mı yok, tuvalet rulosu da olur. Bir kahve fincanı kadar derinlik işinizi görecektir. Malzeme yaratıcılığınıza kalmış. Tohumların üzerine koyacağınız toprak da ancak üstlerini örtecek kadar olmalı, yani bir santim toprak yeter. Ektiğiniz tohumları hafifçe spreyleyerek suladığınızda bir süre sonra yeşermeye başladıklarını göreceksiniz. Bu süreçte üzerlerini bir gazete kağıdı ya da streç filmle kapatıp, her gün havalandırmalısınız. Onları boy verdikten sonra büyük bir kaba aktarabilirsiniz. 

Bu yöntem bütün tohumlar için geçerli. Tohum kabınızı rüzgardan, güneşten, soğuktan koruyun, üzerini bir gazete kağıdıyla örtün, yeşerene kadar toprağı kurumayacak şekilde, su serperek sulayın. 

Çöpe Değil Toprağa 

İlk adımınız yeşillikler ve tohumlar olsun. Domates, biber, çilek gibi fideler artık sıkça satılıyor ancak biber de tohumdan kolaylıkla yetişen bitkilerden. Biber ektiğinizde dikkat etmeniz gereken en önemli şey, toprağın ılık olması. Sonrasında yine gölgede tutarak yavaşça filizlenmesini bekliyorsunuz. 

Üstelik tohuma ihtiyaç olmadan yetişen bitkiler de var. Köküyle gelen bitkileri toprağa sapladığınızda yeniden büyümeye başlıyor. Mesela yemek yaparken toprakları köklerini kestiğiniz bir pırasa, taze soğan, maydanoz, tere hatta kereviz…

Atalık bir domatesiniz var ve tohum çıkarmaya üşeniyorsunuz. Dilimleyip toprağa koyun ve üzerini yine biraz toprakla örtün. Toprağını severse büyüyecektir. 

Pazardan aldığınız bir naneyi hızlıca tüketemeyeceğinizden endişelisiniz, bir iki dalı ayırıp toprağa saplayabilirsiniz. Naneyi ekmenin en kolay yollarından biri budur. 

Nane dibine doğru büyüdüğü için biraz derin bir saksı ister, gölge bir yer bulun ve düzenli sulayın. 

Biraz Sabır ve Emek

Üstelik maydanoz, tere, nane o kadar hızlı tutuyor ki, kısa sürede sizi saksı bahçesine kavuşturuyor. Bitkileriniz yapraklandıkça üstlerinden düzenli olarak kesin. Böylece hem yeni filizler verecek hem de sofranızda balkonunuzda yetiştirdiklerinizi kullanacaksınız. İhtiyacınızdan fazlası mı var? Kurutun bir kapta… İşte size en organiğinden baharat.

Bu noktada dikkat etmeniz gereken bitki yetiştirmek için uygun bir toprak almak. Toprağın dengesi ve içindeki torf miktarı işinizi kolaylaştıracak en önemli etken. Bitkileriniz tohum aşamasındayken de yetiştiğinde de aşırı veya yetersiz sulama yapmamaya dikkat edin. Her ikisi de bitkinin çürümesine neden olabilir. Güneşin tepede olduğu saatlerde değil, akşam veya sabahın erken saatlerde sulama yapın. Hasat ederken de kök kısmına yakınlaşmamaya özen gösterin. 

Nisan ayı bitkilerin en kolay filizlendiği aylardan. Bir ıtır dalı, bir yaprak sardunya, bir dal biberiye, melisa, adaçayı… Gölge bir yerde biraz suda bekletip, köklenmesine izin verdikten sonra kolayca büyütebileceğiniz diğer bitkiler. 

Karantina günlerinde bu faaliyetlere başlarsanız, bugünler bittiğinde kuracağınız sofralarda kendi emeğiniz olan yeşillikleri sunmanız işten bile değil.